آرشیو اخبار آرشیو اخبار
خروجی خبرخوان خروجی خبرخوان اخبار
جستجو برای      
مقالات

مهریه و رابطه آن با زندانی شدن زوج
عباسعلی موسائی
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مطالعات ، گرایش حقوق زن در اسلام دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت
.pdf | .ppt | .doc
امتیازدهی به این مقاله:


1390/06/02
نظرات شما (0)
خلاصه مقاله
شکی نیست که خانواده از بنیادی ترین و اساسی ترین موسسات حقوقی است که از دیرباز ، بویژه قرون اخیر مورد توجه جوامع مختلف خاصتا" جوامع اسلامی واقع گردیده و از درجه اهمیت شایانی برخوردار شده است . همانگونه که همگان می دانند به محض انعقاد نکاح بین زوجین ، زوجه مالک مهریه می شود و زوج مالی را که از آن بعنوان مهریه نام برده میشود ، به زوجه پرداخت مینماید . البته تعیین میزان مهریه به تراضی طرفین در هنگام عقد نکاح است . لیکن آنچه که در بحث بازپرداخت مهریه از سوی زوج به زوجه مانع ایجاد می کند ، غالبا" تعیین مهریه های سنگین و بعبارتی نجومی ! است که متاسفانه از گذشته نه چندان دور انجام و با گذشت زمان در بین خانواده های ایرانی بصورت عرف و یا رسم هر منطقه با توجه به شرایط و ویژگیهای جغرافیائی آن درآمده است . در جریان عقد نکاح نیز متاسفانه هردوطرف قرارداد ، بدون ملاحظات لازم و هرگونه آینده نگری بویژه از سوی زوج در خصوص توانائی پرداخت مهریه ، بعضا" با الفاظی همچون (چه کسی داده ، چه کسی گرفته ) از آن عبور و عقد نکاح با همان مبالغ و مهریه های سنگین و نامتعارف با عرف اسلامی و ناهمگون با موازین و شرع مقدس اسلام منعقد می شود . جدای از جنبه ها و ابعاد معنوی عقد نکاح که هر فرد مسلمان را وامی دارد تا حتی الامکان ضمن مراعات حدود اسلامی و رعایت آن در زندگی روزمره ، خاصتا" تشکیل خانواده و بقولی یک عمر زندگی با فردی غیر از اعضای خانواده پدری با قواعد جدید و مخصوص به خود ، این ضرورت را اجتناب ناپذیر می سازد که درصدی را برای احتمال ایجاد درگیری و یا بحث و جدل بین زوجین در مراحل بعد و در طول دوران زندگی ، اختصاص و پیرامون این موضوع نیز آینده نگری و اندیشه شود . حاصل این عدم پیش بینی و عدم آینده نگری چیزی نیست جز آنچه که همه ما کم و بیش در دادگاههای خانواده شاهد آن هستیم که آنهم زائیده مشاجرات زوجین که در اغلب موارد از موضوع ساده و پیش پا افتاده و قابل حلی شروع می شود و در نهایت به جدائی و یا زندانی شدن زوج ، آنهم به علت عدم توانائی در پرداخت مهریه می انجامد . آنچه که نگارنده را واداشت تا این سطور را به نگارش درآورد ، سوالات بی پاسخ متعددی است که در خصوص تعیین میزان مهریه وجود دارد که خود ، منشاء بروز این ناهنجاری اجتماعی در جامعه اسلامی گردیده است . همه به خوبی میدانند که در مشاجرات زوجین و به تبع آن دعاوی مطروحه در دادگاههای خانواده ، بحث گسترده و دامنه دار مهریه از جایگاه مهمی برخوردار است . که پرداختن به آن در دعاوی یادشده حتمی است . زیرا طبق قانون ، این حق زوجه است که نسبت به مطالبه مهریه (حتی در محیط آرام خانواده و خارج از هرگونه مشاجره ) اقدام نماید . ولی در دعاوی خانوادگی ، مهریه به خودی خود از مهمترین مسائل قابل طرح و رسیدگی خواهد بود . به نظر می رسد مبحث مهریه و تعیین مقدار آن از مباحث کلیدی است که در این رخداد و ناهنجاری اجتماعی که منجر به زندانی شدن بسیاری از مردان و به تبع آن پر شدن زندانها از افرادی که توانائی پرداخت مهریه را ندارند و به دنبال آن به لحاظ هزینه هائیکه در نگهداری آنان در زندانها و سایر مراکز مرتبط بر دوش دولت از بیت المال کشور گزارده ، تاثیر گذار خواهد بود . در یک محاسبه ساده و با نظرداشت به آمار زندانیان ناشی از عدم توانائی در پرداخت مهریه در کل زندانهای کشور ، به سهولت میتوان فهمید که سالانه چه مقدار از بودجه و بیت المال که مشمول همه افراد جامعه بوده و بایستی صرف آنان شود ، متاسفانه مصروف در نگهداشت این قشر و اخیرا" صرف آزادی این افراد(که خود در هنگام عقد نکاح با بی تدبیری و پس از آن با مشاجره و درگیری طرفینی باعث آن شده اند )، میگردد . آیا بر اینگونه پرداختها برای آزادی چنین افرادی و حتی هزینه برای خورد و خوراک و اسکان آنان در زندانهای کشور به لحاظ شرعی از محل بیت المال عمومی ایرادی وارد نیست ؟ مگر نه این است که بودجه بیت المال بایستی صرف امورات جامعه ، از قبیل ساخت پل ، جاده ، سد ، نیروگاه ، مدرسه ، دانشگاه ، حوزه علمیه ، بیمارستان و بحثهای مربوط به سلامت و بهداشت ، تربیت دانش آموختگان و هزاران مورد دیگر در راستای رشد و تعالی همه جانبه مردم و جامعه شود ؟ و بسیاری سوالات دیگر که به ذهن متبادر و در این اندک سطور نمی گنجد ، ضرورت بررسی و اندیشه راهکاری شایسته برای تعیین میزان مهریه توسط دولت (نظام) با بهره گیری از فقه امامیه که اغلب قوانین موضوعه در نظام جمهوری اسلامی برگرفته از آن می باشد را اجتناب ناپذیر می سازد .آیا این امکان وجود ندارد که به جای این همه هزینه ، از سوی دولت یا قوه مقننه راهکاری اندیشیده شود و یا قانونی وضع گردد که برای تعیین مهریه ، حدود و موازین مشخصی مهیا شود تا از وضع چنین مهریه های سنگین و غیر معقولی خودداری شود . ایضا" از دلائل دیگر نگارنده ، عندالمطالبه بودن مهریه و معنای آن این که به محض انعقاد نکاح بایستی از سوی زوج به زوجه پرداخت گردد . لذا چنانچه میزان مهریه معقول باشد و زوج در حین نکاح توانائی پرداخت یا واگذاری آن را به زوجه دارا باشد ، دیگر از این حیث نمیتوان زوج را به زندان انداخت و اینهمه از بودجه بیت المال در این راه هزینه نمود . لذا آنچه در فوق آمد ، یک پیشنهاد کاربردی با ذکر دلائل مختصر، ذیل مقدمه ای کوتاه بود ، باشد که مقبول خوانندگان محترم این نشریه و یا در تصمیم گیریهای کلان نظام و در  تنظیم قوانین با توجه به درجه اهمیت موضوع ، مفید و مثمر ثمر واقع گردد .
کلمات کلیدی
مهریه و رابطه آن با زندانی شدن زوج
متن کامل مقاله
تعداد بازدید از این صفحه: 2412